Stap uit powerplay - Voor iedereen die werkt met mensen

We hebben bij het woord ‘macht’ vaak beelden van achterkamertjes, politieke spelletjes of directieleden die over lijken gaan. Maar macht is veel dichterbij dan we denken. Het zit in de manier waarop we elkaar onderbreken, in wie er ongevraagd de leiding neemt bij een project en in de veelzeggende stiltes tijdens een teamoverleg. In mijn nieuwe boek Stap uit Powerplay laat ik zien dat macht geen ver-van-je-bed-show is, maar de dagelijkse realiteit van iedereen die samenwerkt met mensen.

Als we vastlopen in wat we vaak ‘gedoe’ noemen, is onze eerste reflex meestal het zoeken naar een schuldige. ‘Als die collega nou eens minder dominant was’ of ‘als mijn leidinggevende eindelijk eens knopen doorhakte, dan konden we tenminste vooruit.’ We wijzen naar de ander en maken onszelf daarmee onbedoeld tot speelbal van de dynamiek.

De systeembril: van dader naar dynamiek

Wat Stap uit Powerplay anders maakt dan andere boeken over macht, is de systeembril die ik hanteer. Vanuit systemisch perspectief is powerplay namelijk niemands schuld. Het is een krachtige, vaak onzichtbare onderstroom die ontstaat zodra mensen een groep vormen. We vallen terug op oeroude overlevingsmechanismen om onze plek in de pikorde veilig te stellen - meestal onbewust.

Het gedoe is dus niet het resultaat van ‘slechte’ mensen. En hier zit de crux: hoewel het niemands schuld is, is het wel ieders verantwoordelijkheid. Inclusief die van jou, als deelnemer aan de samenwerking.

Onder je huid

Ik heb dit boek geschreven om onder je huid te kruipen. Ik wil je niet alleen informeren; ik nodig je uit om anders naar jezelf en je omgeving te kijken. Want zodra je begrijpt hoe de dynamiek werkt, kun je niet meer ‘ont-zien’. Je gaat herkennen hoe jij, vaak met de beste intenties, onbewust bijdraagt aan het spel dat je juist zo frustreert. Precies daar ligt jouw ingang naar constructieve invloed - en die is fundamenteel anders dan onbewust bijdragen aan de dynamiek vanuit powerplay.

Ben je de ‘redder’ die taken overneemt en daarmee anderen onmachtig maakt? Ben je de ‘criticus’ die vanaf de zijlijn veilig commentaar levert? Door je eigen onbedoelde aandeel in de powerplay te herkennen, stap je uit de rol van slachtoffer. Je bent niet langer een speelbal van de dynamiek; je wordt een bewuste speler die de regie terugpakt.

Drie stappen naar constructieve invloed

In Stap uit Powerplay leer ik je hoe je verantwoordelijkheid neemt voor jouw plek in het systeem. Een paar inzichten die je direct kunt toepassen:

• Herken de ‘dans’. In plaats van te focussen op het gedrag van die ene lastige collega, kijk je naar de interactie. Wat gebeurt er tussen jullie? Welke actie van jou lokt welke reactie van de ander uit? Zodra je de dans ziet, kun je besluiten een andere danspas te zetten.
• Omarm je ongemak. Machtsstrijd voelt vaak onveilig. Je hartslag gaat omhoog, je ademhaling wordt oppervlakkig. Leer dit fysieke dashboard te gebruiken. In plaats van reactief te vechten of te vluchten, leer je aanwezig te blijven bij het ongemak. Dat is het punt waarop je invloed werkelijk begint.
• Vraag je af: welk doel dient dit? Veel machtsspelletjes dienen het ego (bevestiging, veiligheid, gelijk krijgen). Vraag jezelf op scherpe momenten af: ‘Dient wat ik nu ga zeggen of doen het gezamenlijke doel, of alleen mijn eigen positie?’

Van overleven naar volwassenheid

Echt constructief samenwerken vraagt om een hoge mate van persoonlijke volwassenheid. Het vraagt de moed om in de spiegel te kijken en te zeggen: ‘Ik zie wat ik hier doe, en ik kies nu iets anders.’

Mijn boek is een uitnodiging om uit de loopgraven van het gelijk te stappen en de weg vrij te maken voor werkelijke verbinding en resultaat.