trefwoord
De achttiende eeuw: een tijdperk van verlichting en tegenstelling
De achttiende eeuw, ook wel de eeuw van de Verlichting genoemd, was een periode van ingrijpende veranderingen. Terwijl filosofen als Spinoza en Montesquieu de grondslagen legden voor het moderne denken, bloeide de slavenhandel als nooit tevoren. Terwijl adellijke jongeren op Grand Tour door Europa trokken, lagen koloniën als Suriname ten grondslag aan Nederlandse rijkdom. Het was een tijd van scherpe contrasten tussen ratio en exploitatie, tussen vooruitgang en onderdrukking.
Boek bekijken
Het koloniale gezicht van de achttiende eeuw
De zichtbare welvaart van steden als Amsterdam rustte op een duister fundament. De trans-Atlantische handel, waaronder de slavenhandel, bereikte in deze eeuw haar hoogtepunt. Nederlandse kooplieden verdienden grof geld aan de uitbuiting van mensen en grondstoffen in verre gebieden.
Boek bekijken
Spotlight: Karwan Fatah-Black
Boek bekijken
Auteurs die schrijven over 'achttiende eeuw'
Verlichtingsdenken en rechtshervorming
De achttiende eeuw stond ook in het teken van nieuwe ideeën over recht en straf. Verlichtingsdenkers betoogden dat straffen humaner en rationeler moesten worden. Deze gedachten zouden de basis leggen voor moderne rechtssystemen.
Boek bekijken
Eenieder is volgens het absolute natuurrecht baas over zijn eigen gedachten, en daarom zal elke poging in een samenleving mensen ertoe te dwingen zo te spreken als een vorst het wil, gedoemd zijn volledig te mislukken. Uit: Over misdaden en straffen door Cesare Beccaria
Boek bekijken
Wetenschap en natuuronderzoek
In de achttiende eeuw maakten wetenschappers als Linnaeus en Buffon grote vorderingen in het catalogiseren en begrijpen van de natuur. Hun werk legde de basis voor de moderne biologie en ecologie.
Boek bekijken
Al wat leeft Wetenschappelijke vooruitgang ontstaat vaak uit debat en meningsverschil. De discussie tussen Linnaeus en Buffon stimuleerde nieuwe inzichten in de classificatie van levende wezens.
Cartografie en landschapsarchitectuur
De achttiende eeuw zag ook een bloei van de cartografie. Steeds nauwkeurigere kaarten werden vervaardigd, terwijl adellijke families hun landgoederen lieten aanleggen volgens nieuwe esthetische principes.
Boek bekijken
Spotlight: Bram Vannieuwenhuyze
Boek bekijken
Spotlight: Willemieke Ottens
Boek bekijken
Van absolutisme naar verlichting
De overgang van de zeventiende naar de achttiende eeuw markeerde ook een politieke verschuiving. Het absolutisme van vorsten als Lodewijk XIV maakte langzaam plaats voor nieuwe staatkundige ideeën.
Boek bekijken
Spotlight: Johan Op de Beeck
Internationaal perspectief
De achttiende eeuw was een wereldwijde periode van transformatie. Ook buiten Europa vonden ingrijpende veranderingen plaats, vaak als direct gevolg van Europese expansie en handel.
Boek bekijken
Bronnen uit de tijd zelf
Bijzonder waardevol zijn de werken die in de achttiende eeuw zelf werden geschreven. Ze geven direct inzicht in het denken en de perceptie van die tijd.
Boek bekijken
Een eeuw die ons nog altijd vormgeeft
De achttiende eeuw legde fundamenten die onze wereld nog steeds bepalen. Van de mensenrechten tot het moderne rechtssysteem, van wetenschappelijke methoden tot economische theorieën: veel van wat we als vanzelfsprekend beschouwen, kreeg in deze periode zijn vorm. Tegelijk confronteert deze eeuw ons met ongemakkelijke waarheden over kolonialisme en slavernij, waarvan de gevolgen tot op de dag van vandaag voelbaar zijn. Wie de achttiende eeuw bestudeert, begrijpt beter hoe onze huidige maatschappij is ontstaan – met al haar mogelijkheden en al haar problematische erfenissen.